{"id":1009047,"date":"2023-07-07T22:08:01","date_gmt":"2023-07-08T05:08:01","guid":{"rendered":"https:\/\/www.questionpro.com\/blog\/ortuk-iliskilendirme-testi-nedir-ve-nasil-yapilir\/"},"modified":"2025-02-13T02:16:18","modified_gmt":"2025-02-13T09:16:18","slug":"ortuk-iliskilendirme-testi-nedir-ve-nasil-yapilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.questionpro.com\/blog\/tr\/ortuk-iliskilendirme-testi-nedir-ve-nasil-yapilir\/","title":{"rendered":"\u00d6rt\u00fck \u0130li\u015fkilendirme Testi: Nedir ve nas\u0131l yap\u0131l\u0131r?"},"content":{"rendered":"\n
\u0130nsanlar\u0131n bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 tutumlar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karman\u0131z\u0131 sa\u011flayacak testler mi ar\u0131yorsunuz? \u00d6rt\u00fck \u0130li\u015fkilendirme Testi en iyi se\u00e7ene\u011finiz olabilir. <\/p>\n\n
Bu makalede, ne anlama geldi\u011fi, ne t\u00fcr veriler sa\u011flad\u0131\u011f\u0131, \u00f6zellikleri ve nas\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fclece\u011fi hakk\u0131nda bilgi bulacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n
\u00d6rt\u00fck \u0130li\u015fkilendirme Testi (IAT), bir bireyin kavramlar\u0131 iki kategoriye ay\u0131rmas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7en s\u00fcreyi \u00f6l\u00e7erek bireylerdeki bilin\u00e7siz veya \u00f6rt\u00fck tutumlar\u0131, otomatik tercihleri ve gizli \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 ama\u00e7layan psikolojik bir testtir.<\/p>\n\n
Test, sosyal arzu edilebilirlik \u00f6nyarg\u0131s\u0131 veya di\u011fer bili\u015fsel<\/a> \u00f6nyarg\u0131lar gibi \u00e7e\u015fitli mekanizmalar taraf\u0131ndan de\u011fi\u015ftirilmeyen do\u011fru bilgi veya bilgi sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131ndan, bir ki\u015fiye do\u011frudan do\u011fu\u015ftan gelen \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n\u0131 veya otomatik tercihlerini sormaktan kaynaklanan \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n \u00fcstesinden gelmek i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n \u00d6rt\u00fck \u0130li\u015fkilendirme Testi, kavramlar ile de\u011ferlendirmeler veya stereotipler aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin g\u00fcc\u00fcn\u00fc \u00f6l\u00e7er ve \u00f6rg\u00fctsel psikoloji<\/a> gibi \u00e7e\u015fitli psikolojik ara\u015ft\u0131rma alanlar\u0131nda sosyal bili\u015fin \u00f6rt\u00fck modellerini anlamak i\u00e7in en yayg\u0131n kullan\u0131lan dolayl\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcmlerden biridir.<\/p>\n\n IAT’nin \u00f6nemli bir y\u00f6n\u00fc, kat\u0131l\u0131mc\u0131dan i\u00e7 g\u00f6zlem al\u0131\u015ft\u0131rmalar\u0131 gerektirmemesi ve daha az filtrelenmi\u015f yan\u0131tlara izin vermesidir.<\/p>\n\n \u0130li\u015fkilendirme testi, insanlar\u0131n bilin\u00e7li olarak fark etmedikleri tutumlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmam\u0131z\u0131 sa\u011flar ve genellikle zihinsel veya duygusal durumlar\u0131yla ilgili sorunlar\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n\n \u00d6rt\u00fck tutumlar, bir \u015fey hakk\u0131nda nas\u0131l hissetti\u011fimizi etkileyen ge\u00e7mi\u015f deneyimlerin alt\u0131nda yatan yan \u00fcr\u00fcnlerdir.<\/p>\n\n Bunlar, fark\u0131nda olmasak bile bilin\u00e7alt\u0131m\u0131z\u0131n arka plan\u0131nda her zaman mevcut olan bili\u015fsel s\u00fcre\u00e7lerdir. Bu \u00f6nyarg\u0131lar, di\u011ferlerinin yan\u0131 s\u0131ra \u00f6z sayg\u0131, haf\u0131za, alg\u0131 ve tutumlar gibi bili\u015fsel s\u00fcre\u00e7leri etkileyebilir. <\/p>\n\n Bu \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n \u00fcstesinden gelmek i\u00e7in \u00f6ncelikle bu \u00f6rt\u00fck \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131 tespit etmemiz gerekir ve \u00d6rt\u00fck \u00c7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m Testi de bunu ba\u015farmam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n\n Test, beynimizin bilgiyi nas\u0131l i\u015fledi\u011fine dayanmaktad\u0131r; bu da k\u0131smen, bir \u00f6nerme i\u015fleme sistemi ile bir \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m sistemi aras\u0131nda ayr\u0131m yapan ikili bir s\u00fcre\u00e7 modeliyle a\u00e7\u0131klanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n \u00c7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m sistemi ya da h\u0131zl\u0131 yol, aktivasyon s\u00fcre\u00e7lerinin yay\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k gelir ve h\u0131zl\u0131 ama s\u0131n\u0131rl\u0131 bilin\u00e7li eri\u015filebilirlikle \u00e7al\u0131\u015f\u0131r.<\/p>\n\n \u00d6rt\u00fck \u0130li\u015fkilendirme Testi<\/strong>, bilin\u00e7li d\u00fc\u015f\u00fcncelerin kirletti\u011fi yan\u0131tlar\u0131 bast\u0131rarak ve ortadan kald\u0131rarak h\u0131zl\u0131 yolu \u00f6l\u00e7meyi ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n\n Bir ki\u015fiye bir \u015fey hakk\u0131nda ne hissetti\u011fini sormak, yan\u0131t \u00f6nyarg\u0131lar\u0131ndan etkilenebilen \u00f6nerme sistemine kar\u015f\u0131l\u0131k gelen a\u00e7\u0131k tutumunu ortaya \u00e7\u0131kar\u0131rken, \u00d6rt\u00fck \u0130li\u015fkilendirme Testi, \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m sistemine dokunarak \u00f6rt\u00fck tutumlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmay\u0131 ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n\n Genel olarak, bu psikolojik anketin uygulanmas\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekilde yap\u0131l\u0131r:<\/p>\n\n Bir \u00d6rt\u00fck \u0130li\u015fkilendirme Testinin sahip olmas\u0131 gereken baz\u0131 temel \u00f6zellikler \u015funlard\u0131r:<\/p>\n\n Her bir kategorizasyon g\u00f6revi, h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde fark edilmesi kolay, net ve do\u011fru bir yan\u0131ta sahip olmal\u0131d\u0131r. Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcde neyin g\u00f6sterildi\u011fini anlayabilmeleri i\u00e7in uyaran \u00f6rneklerine a\u015fina olmalar\u0131 gerekir. Benzer k\u00fcmelenme, ayd\u0131nlatma, a\u00e7\u0131 vb. \u00f6zelliklere sahip foto\u011fraf \u00e7iftleri se\u00e7ilebilir. <\/p>\n\n Vurgulanacak farkl\u0131l\u0131klar, ili\u015fkilendirmeyi vurgulamas\u0131 ama\u00e7lanan unsurda a\u00e7\u0131k\u00e7a ay\u0131rt edilebilir olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n Benzer ad\u0131mlar, ili\u015fkilendirme kavramlar\u0131n\u0131 veya kategorilerini tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131lacak kelimeleri se\u00e7mek i\u00e7in de gereklidir. Ayr\u0131ca, t\u00fcm kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n kolayca anlayamayaca\u011f\u0131 \u00fcst d\u00fczey kelimelerin yan\u0131 s\u0131ra ekranda yanl\u0131\u015f yorumlanmaya yatk\u0131n kelimeleri ortadan kald\u0131rmak ve rahats\u0131z edici kelimelerden ka\u00e7\u0131nmak da \u00f6nemlidir.<\/p>\n\n Bir\u00e7ok g\u00f6zlemsel \u00f6l\u00e7\u00fcm gibi, \u00d6rt\u00fck \u0130li\u015fkilendirme Testi de \u00f6l\u00e7mek istedi\u011fimiz \u00f6rt\u00fck tutumdan farkl\u0131 olan ba\u015fka \u015feyleri temsil edebilir. Bunlar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak i\u00e7in a\u00e7\u0131k tutum \u00f6l\u00e7\u00fcmleri \u00fczerine bir anket de yapabilirsiniz.<\/p>\n\n <\/p>\n\n \u00d6rt\u00fck \u0130li\u015fkilendirme Testini tamamlad\u0131ktan sonra, bireyler belirli bir ili\u015fkilendirme t\u00fcr\u00fc i\u00e7in \u00f6rt\u00fck bir tercihe sahip olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir yan\u0131t al\u0131rlar.<\/p>\n\n “Hafif”, “orta” ve “g\u00fc\u00e7l\u00fc” etiketleri, bir \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131ma kar\u015f\u0131 di\u011ferine yan\u0131t verme h\u0131z\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak \u00f6rt\u00fck tercihin g\u00fcc\u00fcn\u00fc yans\u0131tmaktad\u0131r.<\/p>\n\n Sonu\u00e7lar\u0131n bir testten di\u011ferine b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck olsa da, baz\u0131 farkl\u0131l\u0131klar beklenmektedir.<\/p>\n\n IAT’nin sonu\u00e7lar\u0131 testle ilgili fakt\u00f6rlerden (\u00f6rn. kategori etiketleri veya IAT’deki kategorileri temsil etmek i\u00e7in kullan\u0131lan resimler\/kelimeler) veya testi yapan ki\u015fiyle ilgili fakt\u00f6rlerden (\u00f6rn. yorgunluk seviyesi) etkilenebilir.<\/p>\n\n Bu testle toplanan veriler genellikle ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, e\u011fitimciler ve \u00e7e\u015fitli sekt\u00f6rler taraf\u0131ndan sosyal odakl\u0131 projeler y\u00fcr\u00fct\u00fcrken tutumlar\u0131 ve kal\u0131p yarg\u0131lar\u0131 daha iyi anlamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi, \u00d6rt\u00fck \u0130li\u015fkilendirme Testi psikoloji, sosyal ara\u015ft\u0131rma<\/a> ve insan kaynaklar\u0131 alan\u0131nda olduk\u00e7a faydal\u0131 olabilir.<\/p>\n\n Sorular\u0131 gerekli g\u00f6rsellerle, her anket i\u00e7in ideal zamanlamayla ve birden fazla \u00e7evrimi\u00e7i ve \u00e7evrimd\u0131\u015f\u0131 da\u011f\u0131t\u0131m y\u00f6ntemiyle<\/a> programlaman\u0131za yard\u0131mc\u0131 olan bir ara\u00e7 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla uygulamak istiyorsan\u0131z, QuestionPro sizin i\u00e7in en iyi se\u00e7enek olabilir.<\/p>\n\n \u00dccretsiz bir hesap olu\u015fturun veya \u00e7evrimi\u00e7i bir demo arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131 bize bildirin. Size yard\u0131m etmek i\u00e7in buraday\u0131z! <\/p>\n\n\u00d6rt\u00fck \u00c7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m Testi Yapman\u0131n \u00d6nemi<\/h2>\n\n
\u00d6rt\u00fck \u0130li\u015fkilendirme Testi nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015f\u0131r?<\/h2>\n\n
Bunlar da ilginizi \u00e7ekebilir: Ki\u015filik Anketi Nedir ve Nas\u0131l Olu\u015fturulur<\/a>?\n\n<\/pre>\n\n
\u00d6rt\u00fck \u0130li\u015fkilendirme Testi nas\u0131l uygulan\u0131r?<\/h2>\n\n
\n
Bir IAT’nin temel \u00f6zellikleri<\/h2>\n\n
Somut yan\u0131t g\u00f6revleri<\/h3>\n\n
\u00d6rt\u00fck \u0130li\u015fkilendirme Testi “i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel tepkilerdeki” h\u0131z farkl\u0131l\u0131klar\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu \u00e7ok \u00f6nemlidir. Bir kat\u0131l\u0131mc\u0131n\u0131n bir uyar\u0131c\u0131ya yan\u0131t vermesi \u00e7ok uzun s\u00fcrerse, o g\u00f6zlem puanlamadan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Bir hata endeksi hesaplama becerisi de ayk\u0131r\u0131 de\u011ferlerin test edilmesi ve elenmesi i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir. <\/p>\n\nTan\u0131mlanabilir uyaranlar<\/h3>\n\n
Psikoloji Anketi i\u00e7in En \u0130yi Sorular\u0131<\/a> Ke\u015ffedin.<\/pre>\n\n
Ayn\u0131 seviyedeki kategoriler<\/h3>\n\n
Tepki s\u00fcrelerindeki farkl\u0131l\u0131klar\u0131n kavramlardaki farkl\u0131l\u0131klara atfedilebilmesi i\u00e7in bu kelimelerin benzer dil seviyelerine (\u00f6r. resmi ve gayri resmi) ait olmas\u0131 \u00f6nemlidir.<\/p>\n\nBenchmarking<\/h3>\n\n
Rakip mekanizmalar\u0131 ekarte etmeye yard\u0131mc\u0131 olabilecek iki \u015fey vard\u0131r:<\/p>\n\n\n
\u00d6rt\u00fck \u0130li\u015fkilendirme Testi taraf\u0131ndan sa\u011flanan veriler<\/h2>\n\n
Sonu\u00e7<\/h2>\n\n