{"id":794779,"date":"2018-06-06T23:34:08","date_gmt":"2018-06-07T06:34:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.questionpro.com\/blog\/korelasyonel-arastirma-orneklerle-nedir\/"},"modified":"2018-06-06T23:34:08","modified_gmt":"2018-06-06T23:34:08","slug":"korelasyonel-arastirma-orneklerle-nedir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.questionpro.com\/blog\/tr\/korelasyonel-arastirma-orneklerle-nedir\/","title":{"rendered":"Korelasyonel Ara\u015ft\u0131rma: \u00d6rneklerle Nedir"},"content":{"rendered":"

Zihinlerimiz harika \u015feyler yapabilir. \u00d6rne\u011fin, bir pizza kamyonunun jingle’\u0131n\u0131 ezberleyebilir. Ne kadar y\u00fcksek sesle \u00e7alarsa, pizza kamyonu bize o kadar yak\u0131n olur. Bunu bize kim \u00f6\u011fretti? Hi\u00e7 kimse! Anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131za g\u00fcvendik ve bir sonuca vard\u0131k. Orada durmayaca\u011f\u0131z, de\u011fil mi? B\u00f6lgede birden fazla pizza kamyonu varsa ve her birinin farkl\u0131 bir jingle’\u0131 varsa, hepsini ezberler ve jingle’\u0131 pizza kamyonuyla ili\u015fkilendiririz.<\/span><\/p>\n

Korelasyonel ara\u015ft\u0131rma tam olarak budur, iki de\u011fi\u015fken aras\u0131nda, bu \u00f6rnekte “jingle” ve “kamyonun uzakl\u0131\u011f\u0131” aras\u0131nda bir ili\u015fki kurmakt\u0131r. Korelasyonel \u00e7al\u0131\u015fma, birbirleriyle etkile\u015fim halinde g\u00f6r\u00fcnen de\u011fi\u015fkenleri arar. Bir de\u011fi\u015fkenin de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde, di\u011fer de\u011fi\u015fkenin nas\u0131l de\u011fi\u015fece\u011fi hakk\u0131nda adil bir fikir sahibi olursunuz.<\/span><\/p>\n

Korelasyonel ara\u015ft\u0131rma nedir?<\/b><\/h2>\n

Korelasyonel ara\u015ft\u0131rma, deneysel olmayan<\/a> bir ara\u015ft\u0131rma t\u00fcr\u00fcd\u00fcr<\/span> Bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131n\u0131n iki de\u011fi\u015fkeni \u00f6l\u00e7t\u00fc\u011f\u00fc ve herhangi bir d\u0131\u015f de\u011fi\u015fkenden etkilenmeden aralar\u0131ndaki istatistiksel ili\u015fkiyi anlad\u0131\u011f\u0131 ve de\u011ferlendirdi\u011fi y\u00f6ntem.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Ara\u015ft\u0131rma i\u00e7g\u00f6r\u00fcleri toplay\u0131n<\/strong><\/a><\/p>\n

Korelasyonel ara\u015ft\u0131rma <\/b>\u00d6rnek<\/b><\/h2>\n

Korelasyon katsay\u0131s\u0131 iki de\u011fi\u015fken aras\u0131ndaki korelasyonu g\u00f6sterir (Korelasyon katsay\u0131s\u0131 iki de\u011fi\u015fken aras\u0131ndaki ili\u015fkinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc hesaplayan istatistiksel bir \u00f6l\u00e7\u00fcd\u00fcr), -1 ile +1 aras\u0131nda \u00f6l\u00e7\u00fclen bir de\u011ferdir. Korelasyon katsay\u0131s\u0131 +1’e yak\u0131n oldu\u011funda, iki de\u011fi\u015fken aras\u0131nda pozitif bir korelasyon vard\u0131r. De\u011fer -1’e g\u00f6re ise, iki de\u011fi\u015fken aras\u0131nda negatif bir korelasyon vard\u0131r. De\u011fer s\u0131f\u0131ra yak\u0131n oldu\u011funda, iki de\u011fi\u015fken aras\u0131nda bir ili\u015fki yoktur.<\/span><\/p>\n

Korelasyonel ara\u015ft\u0131rmay\u0131 anlamak i\u00e7in bir \u00f6rnek verelim.<\/span><\/h4>\n

Varsay\u0131msal olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn; bir ara\u015ft\u0131rmac\u0131 kanser ve evlilik aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi inceliyor. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada iki de\u011fi\u015fken bulunmaktad\u0131r: hastal\u0131k ve evlilik. Diyelim ki evlili\u011fin kanserle negatif bir ili\u015fkisi var. Bu, evli insanlar\u0131n kansere yakalanma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu anlam\u0131na gelir.<\/span><\/p>\n

Ancak bu, evlili\u011fin do\u011frudan kanseri \u00f6nledi\u011fi anlam\u0131na gelmez. Korelasyonel ara\u015ft\u0131rmalarda, neyin neye neden oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini ortaya koymak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Korelasyonel bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n iki nicel de\u011fi\u015fkeni i\u00e7erdi\u011fi yanl\u0131\u015f bir kan\u0131d\u0131r. Ancak ger\u00e7ekte iki de\u011fi\u015fken \u00f6l\u00e7\u00fclmekte, ancak ikisi de de\u011fi\u015ftirilmemektedir. Bu durum, de\u011fi\u015fkenlerin nicel veya kategorik olmas\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ge\u00e7erlidir.<\/span><\/p>\n

Korelasyonel ara\u015ft\u0131rma t\u00fcrleri<\/b><\/h2>\n

Temel olarak \u00fc\u00e7 t\u00fcr korelasyonel ara\u015ft\u0131rma tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r:<\/span><\/p>\n

1. Pozitif korelasyon:<\/b> \u0130ki de\u011fi\u015fken aras\u0131ndaki pozitif ili\u015fki, bir de\u011fi\u015fkendeki art\u0131\u015f\u0131n di\u011fer de\u011fi\u015fkende de art\u0131\u015fa yol a\u00e7mas\u0131d\u0131r. Bir de\u011fi\u015fkendeki azalma di\u011fer de\u011fi\u015fkendeki azalmay\u0131 da beraberinde getirecektir. \u00d6rne\u011fin, bir ki\u015finin sahip oldu\u011fu para miktar\u0131 ile sahip oldu\u011fu araba say\u0131s\u0131 aras\u0131nda pozitif bir ili\u015fki olabilir.<\/span><\/p>\n

2. Negatif korelasyon: <\/b>Negatif bir korelasyon, pozitif bir ili\u015fkinin tam anlam\u0131yla tersidir. E\u011fer bir de\u011fi\u015fkende art\u0131\u015f olursa, ikinci de\u011fi\u015fkende azalma olacakt\u0131r ve bunun tersi de ge\u00e7erlidir.<\/span><\/p>\n

\u00d6rne\u011fin, bir de\u011fi\u015fkendeki art\u0131\u015f di\u011ferinde azalmaya yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda veya tam tersi oldu\u011funda, e\u011fitimli olmak su\u00e7 oran\u0131 ile negatif korelasyon g\u00f6sterebilir. E\u011fer bir \u00fclkenin e\u011fitim seviyesi y\u00fckselirse, su\u00e7 oranlar\u0131 da d\u00fc\u015febilir. L\u00fctfen bunun e\u011fitim eksikli\u011finin su\u00e7a yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmedi\u011fini unutmay\u0131n. Bu sadece, e\u011fitim eksikli\u011fi ve su\u00e7un ortak bir nedeni oldu\u011funa inan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir: yoksulluk.<\/span><\/p>\n

3. Korelasyon yok:<\/b> Bu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc tipte iki de\u011fi\u015fken aras\u0131nda korelasyon yoktur. Bir de\u011fi\u015fkendeki de\u011fi\u015fiklik di\u011fer de\u011fi\u015fkende mutlaka bir fark yaratmayabilir. \u00d6rne\u011fin, milyoner olmak ile mutluluk aras\u0131nda bir ili\u015fki yoktur. Para art\u0131\u015f\u0131 mutluluk getirmez.<\/span><\/p>\n

Korelasyonel ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00f6zellikleri<\/strong><\/h2>\n

Korelasyonel ara\u015ft\u0131rman\u0131n \u00fc\u00e7 ana \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r. Onlar: <\/span><\/p>\n